Sobre o proxecto
Seis secuencias didácticas realistas, multidisciplinares e abertas para 3.º de Educación Primaria, deseñadas dende un centro público rural de Galicia.
Quen e onde
Proxecto desenvolvido no CEIP Plurilingüe de Belesar, centro educativo público do concello de Baiona (Pontevedra, Rías Baixas), pegado á Serra da Groba. Os recursos están concibidos para o aula real, con grupo único e os materiais habituais dun centro rural: o entorno natural inmediato, a Radio Escolar e materiais reciclados.
Que e por que
Seis secuencias didácticas (tres en galego e tres en castelán) que integran Lingua Galega, Lengua Castellana, Ciencias da Natureza e Ciencias Sociais. Cada unha xira arredor dun reto auténtico que culmina nun produto real con destinatario verdadeiro: unha guía de natureza, un programa de Radio Escolar, un bestiario, unha feira de inventos…
Enfoque pedagóxico
O proxecto móvese nunha óptica preferentemente construtivista, equilibrada co contexto real do aula. Bebe da fundamentación de Tonucci, Nemirovsky, Castedo, Ausubel e Piaget: ideas previas activadas, textos reais con destinatario auténtico, produto final con función comunicativa, erro como información, evaluación formativa con diario de aprendizaxe, rúbricas e coevaluación.
Metodoloxía · ferramentas de intelixencia artificial
Este proxecto desenvólvese con axuda dunha intelixencia artificial. Esta sección explica cal é, como se usa e qué decisións segue tomando o docente.
Ferramenta utilizada
O recurso prepárase coa colaboración de Claude, modelo de linguaxe da empresa Anthropic (modelo da familia Claude Opus 4.6), accedido a través da aplicación de escritorio Claude Cowork, que permite traballar localmente con ficheiros e tarefas non técnicas. Outras ferramentas usadas no proceso: motor de busca para localizar vídeos e fontes contrastadas, e LibreOffice para xerar os documentos imprimibles.
Como se usa a IA
O fluxo de traballo é iterativo e dirixido: o docente dá o encargo cunha fundamentación pedagóxica clara, a IA analiza a documentación, propón estructuras, contidos e materiais, e o docente revisa, corrixe e decide en cada paso. A IA aporta:
- Velocidade e exhaustividade ao analizar documentación (currículo, textos pedagóxicos, guías técnicas).
- Materialidade: redacta contidos, xera plantillas imprimibles e maqueta visualmente os recursos.
- Iteración rápida: facilita reescribir, axustar enfoque ou cambiar formato sen partir de cero.
- Memoria persistente: lembra as decisións previas e as normas do proxecto entre sesións.
O que segue decidindo o docente
O docente toma todas as decisións pedagóxicas: cales son as 6 temáticas, o reparto curricular, o enfoque metodolóxico, a temporalización, as decisións sobre evaluación, e a forma final dos materiais. Cada recurso é revisado polo docente antes de aplicalo no aula. A IA non substitúe ao docente: amplifícao.
Fontes e bancos de recursos
Vídeos e ilustracións extráense preferentemente de bancos de recursos con licenza libre. Banco recomendado: cedec.intef.es. Os vídeos de YouTube seleccionados proveñen de canles educativas en castelán cunha boa traxectoria (Happy Learning Español, Aula Chachi, etc.). A teoría que precisa contrastarse remite a fontes oficiais (Wikipedia, AEMET, RTVE, UNICEF, ONU, INTEF).
Resumo do encargo inicial
Este é o resumen do prompt e parámetros que orientan todo o traballo. Mantense público para transparencia.
Ámbito normativo: Decreto 155/2022 (DOG 26/09/2022). Currículo prescriptivo de referencia, priorizando elementos con criterio realista.
Ámbito metodolóxico educativo: óptica preferentemente construtivista, equilibrada co contexto real (faro, non carril). Documentación de referencia: textos de Tonucci, Piaget, Vygotsky, Ausubel, Nemirovsky e Castedo. Guías do Proxecto EDIA: leer para aprender, inteligencia artificial, orientaciones metodológicas.
Ámbito metodolóxico técnico: empaquetado en HTML seguindo as especificacións de exeLearning. Guía técnica imperativa: Guía de creación de REA para el Proyecto EDIA (2023) de Cedec.
Parámetros: 6 unidades didácticas con actividades temporalizadas para 12-15 h cada unha (3 en galego, 3 en castelán). Curso: 3.º de Primaria. Recursos: os habituais dun centro público rural; especial protagonismo da Radio Escolar e do entorno natural.
Normas de produción das secuencias (9 acordadas ao longo do proxecto):
- 1. Destinatario do recurso: o profesorado. Cada REA é unha guía da que o profesor ou profesora extrae materiais para o aula, non unha web para o alumnado. A teoría pode referenciarse a fontes externas contrastadas (Wikipedia, AEMET, INTEF, UNICEF…).
- 2. Ilustración obrigatoria por apartado. Todo bloque vai acompañado de esquema, ilustración, infografía ou fotografía libre. Banco recomendado: cedec.intef.es.
- 3. Documento imprimible por tarefa, en PDF e ODT. Cada tarefa lleva entregable en dous formatos: PDF (principal, para imprimir) e ODT (editable en LibreOffice).
- 4. Sesións orientativas visibles na cabeceira de cada tarefa.
- 5. Esquemas e mapas mentais — dobre presenza obrigatoria.
- (a) Polo menos un esquema mental ou conceptual xa elaborado como contido visual do recurso (clasificación, mapa conceptual, diagrama causa-efecto…) para proxectar na clase.
- (b) Polo menos unha tarefa para o alumnado onde elaboren o seu propio esquema dunha das temáticas, con plantilla imprimible asociada.
- 6. Vídeos de YouTube embebidos, seleccionados por calidade do canal e/ou número de visualizacións (Happy Learning Español, Aula Chachi, Smile and Learn…).
- 7. Identidade visual do centro en todas as secuencias: logo, paleta (crema, verde bosque, terracota, ámbar) e lema «Soñamos o porvir».
- 8. Logo do centro nos imprimibles en PDF (a cabeceira oficial do material entregable ao alumnado).
- 9. Rúbrica simple en TODAS as tarefas, adaptada ao nivel de 3.º EP (3 niveis: «Imos no camiño / Vamos ben / ¡Moi ben!»), con 3-4 aspectos. Polo menos un aspecto da rúbrica relaciónase coa competencia lingüística apropiada (expresión oral, escrita, vocabulario, escoita…). Triple formato: texto na páxina + PDF imprimible + ODT editable.
Procedemento: análise de documentación → catálogo de temas e selección → resumen de 6 secuencias en Word → desenvolver primeiro unha secuencia modelo → desenvolver as cinco restantes seguindo o patrón.
Acceso ás secuencias
As seis secuencias están dispoñibles para consultar, descargar e adaptar baixo licenza CC BY-SA 4.0.