A vida ao noso redor
CEIP Plurilingüe de Belesar · Baiona
3.º de Primaria · Guía para o profesorado · Materiais en galegoObservar · comprobar · compartir
Un ecosistema inclúe os seres vivos, o medio físico e as súas relacións. A auga, a luz, o aire, o solo e a temperatura tamén importan. Biodiversidade é variedade de seres vivos, non só ter moitos individuos da mesma especie.
Nunha cadea alimentaria a frecha vai do alimento a quen o come: herba → saltón → ra. É un exemplo didáctico, non un rexistro da nosa saída. Os restos de plantas e animais poden ser descompostos por fungos e bacterias; os nutrientes volven ao medio e poden ser usados polas plantas. A enerxía non se recicla como a materia.
Localiza auga, luz, solo, rochas e vexetación. Que relación poderías comprobar nun lugar próximo?
A frecha lese: «serve de alimento a». É un exemplo didáctico, non unha cadea observada pola clase.
Restos de plantas e animais → fungos e bacterias descompoñedores → nutrientes no medio → plantas.
A luz do Sol achega enerxía ás plantas. Os nutrientes poden volver ao medio; a enerxía non dá unha volta pechada.
Se falta herba, os saltóns que a comen poden ter menos alimento. Que outras plantas hai? Necesitamos observar antes de concluír.
Agrupamento: Gran grupo → equipos
10 min: mirar a escena e separar seres vivos e elementos do medio. 15 min: construír con tarxetas unha cadea; ler cada frecha «serve de alimento a». 15 min: engadir restos, descompoñedores e solo sen poñelos como último animal da cadea. 10 min: que podería cambiar se faltase unha especie? Formular posibilidades, non certezas automáticas. 5 min: explicar unha relación.
Agrupamento: Equipos → visita entre equipos → individual
10 min: volver aos rexistros reais. 20 min: construír un mapa con seres observados, elementos do lugar e frechas explicadas. 10 min: outro equipo le o mapa e fai unha pregunta. 10 min: mellorar e propoñer unha acción concreta de coidado. 5 min: diario.
A lectura e as explicacións pódense repartir en fragmentos curtos; os tempos inclúen transicións e axústanse á participación real.
Tarxetas e la para unha cadea sinxela; despois engádese unha relación co medio. O alumnado constrúe o seu mapa: non copia un modelo xa resolto.
Pódense unir tarxetas con la e explicar oralmente antes de debuxar. Un mapa con poucas conexións ben explicadas é suficiente.
Unha relación explicada co sentido correcto da frecha e unha proposta de coidado vinculada ao lugar observado.
Dúas carillas. Cadea e materia; espazo amplo para construír o mapa propio.
Unha páxina. Sentido das frechas, medio físico e acción de coidado.
Todos os materiais revisados, na orde da secuencia, con créditos das fotografías.
| Que revisamos? | Con apoio | Avanzo | Explico e reviso |
|---|---|---|---|
| Explico relacións | Uno dous elementos con axuda. | Leo unha frecha no sentido correcto. | Explico unha relación co alimento e outra co medio. |
| Organizo o mapa | Sitúo seres vivos ou elementos do lugar. | O mapa ten relacións comprensibles. | Outro equipo pode entendelo e mellóroo coa súa pregunta. |
| Propoño coidados | Escollo unha acción con apoio. | Propoño un coidado concreto. | Relaciono a acción cunha necesidade do lugar. |
Escóllese un seguinte paso concreto. Non se converte cada ficha nunha nota nin se penaliza unha dúbida ben formulada.